Yangın Sistemlerinde Yapılan En Büyük 10 Hata ve İşletmelerin Bu Hataları Fark Etme Şansı Neden Yok?

Türkiye’de yangın güvenliği denildiğinde çoğu işletme kendisini güvende hisseder:
Yangın tüpleri duvarda asılıdır, sprinklerin ucu görünür, yangın dolapları kapalıdır…
Her şey “varmış gibi” görünür.

Ama sahada yaptığımız yüzlerce Üçüncü Göz Yangın Denetimi bize şunu gösteriyor:
Yangın sistemlerinin %72’sinde kritik hatalar bulunuyor ve işletmeler bu hataları kendi başlarına fark edemiyor.

Peki neden?

Çünkü yangın sistemleri, “var olması” gereken değil, çalışması gereken sistemlerdir.
Kâğıt üzerinde değil, gerçek acil durumda işe yarayıp yaramayacağı önemlidir.

1. En Büyük Problem: Yangın Pompalarının Hiç Test Edilmemesi

Türkiye’de birçok işletmede yangın pompası aylarca hatta yıllarca hiç çalıştırılmıyor.
Bir yangında %100 çalışması gereken ilk sistem budur, ama en çok arıza görülen de budur.

Neden fark edilemiyor?
Çünkü çalışanlar pompa odasına bile girmiyor.

2. Sprinkler Başlıklarının Toz, Boya veya Filmle Kapanması

Birçok işletmede:

• Boyanmış sprinklerler
• Kapak takılmış başlıklar
• Korumalıkların üzerine ürün istiflenmiş alanlar

sürekli karşımıza çıkıyor.

Bu durum, sprinklerin yangını görmezden gelmesine neden oluyor.

3. Yangın Dolaplarının Kullanılamaz Halde Olması

Denetimlerde en sık gördüğümüz hatalar:

• Hortumlar çürümüş
• Basınç yok
• Vanalar dönmüyor
• Manometreler bozuk
• Raflar önüne stok yapılmış

Ve işletme bunu fark etmiyor çünkü hiç kimse o dolabı açıp bakmıyor.

4. Acil Çıkış Kapılarının Kilitlenmesi

Yönetmelikte açıkça yasak olmasına rağmen, işletmeler kapıları kilitli tutuyor.
Bu, bir yangın anında ölümlere yol açabilecek en kritik ihmal.

5. Elektrik Panolarının Açıkta ve Yangına Dayanıksız Olması

Tesis yangınlarının büyük çoğunluğu elektrik panolarından çıkıyor.
Açık, tozlu, kabloları dağınık panolar işletmelerde neredeyse “varsayılan durum.”

6. Depolarda Yanlış İstifleme

Ürünlerin:

• Sprinklerin altını kapattığı
• Yangın duvarı mesafesine uymadığı
• Parlayıcı ürünlerin doğru alanda saklanmadığı

gibi durumlar yangın büyümesini hızlandırıyor.

7. Yangın Algılama Sistemlerinde Periyodik Test Eksikliği

Dedektörler çalışıyor mu?
Sireni duyuyor musunuz?
Panel arızada mı?

Bunların çoğunun cevabı işletmede bilinmez.

8. Güç Kaynaklarının Bozuk Olması

Yangın alarm sistemi, pompa, aydınlatma…
Hepsi enerji kesildiğinde devrede olmalı.
Ama sahada çoğu UPS çalışmıyor.

9. Acil Aydınlatmalarının Bozuk Olması

Kesinti olduğunda yanması gereken lambaların %50’ye yakını çalışmıyor.
Çoğu işletme bunu fark etmiyor çünkü test yapılmıyor.

10. Yangın Tatbikatlarının Kağıt Üzerinde Yapılması

Tatbikat yapılmış gibi gösteriliyor ama gerçekte:

• Çalışanlar ne yapacağını bilmiyor
• Toplanma alanları kullanılmıyor
• Tahliye süreleri ölçülmüyor

Bu nedenle gerçek bir yangında koordinasyon tamamen çöküyor.

Peki İşletmeler Bu Hataları Neden Göremiyor?

✔ 1. İşletme Körlüğü

Her gün aynı alanı gören kişiler zamanla riskleri fark etmemeye başlıyor.

✔ 2. Yangın sistemleri teknik bilgi gerektiriyor

Bir hortumdaki basınç eksikliğini, sprinklerin çalışıp çalışmayacağını, pompa arızasını uzman olmayan biri anlayamaz.

✔ 3. Kontrol listeleri eksik ve yüzeysel

Birçok işletmede yapılan kontroller formalite.
“Var mı?” sorusuna bakılıyor, “Çalışıyor mu?” sorusu hiç sorulmuyor.

✔ 4. Periyodik bakım firmaları da hataları gözden kaçırabiliyor

Dış servislerin “bakım yapıldı” demesi her şeyin yolunda olduğu anlamına gelmiyor.

Bu nedenle bağımsız bir Üçüncü Göz Denetimi işletmeler için artık zorunluluk haline geldi.

HSE Denetim: Yangın Sistemlerindeki Gizli Riskleri Ortaya Çıkaran Profesyonel Bakış

HSE Denetim olarak Türkiye’de yüzlerce tesisin yangın güvenlik seviyesini yükselttik.

Üçüncü Göz Yangın Denetimlerimizde:

• Tüm yangın sistemlerini tek tek test ediyor
• Uygulama hatalarını tespit ediyor
• Mevzuata uygunluk kontrolü yapıyor
• Fotoğraflı bulgu raporu hazırlıyoruz

Ve en önemlisi:
Bulduğumuz her risk için uygulanabilir çözüm önerileri sunuyoruz.

Sonuç: Yangın Sistemleri Varsayım Kaldırmaz — Test İster, Kontrol İster, Denetim İster

Bir işletmede:

❗Yangın pompası çalışmıyorsa
❗Sprinkler kapalıysa
❗Dolaplarda su yoksa
❗Çıkış kapıları kilitliyse
❗Acil aydınlatma yanmıyorsa

yangın çıktığında “şans” diye bir şey yoktur.

Yangının büyüyüp büyümeyeceğini belirleyen tek şey:
Sistemlerin gerçekten çalışıp çalışmadığıdır.

Ve bunu ancak profesyonel bir Üçüncü Göz Denetimi ortaya çıkarabilir.

Nihat KARADENİZ
A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı
Çevre Görevlisi/Bilirkişi