50 Altındaki Az Tehlikeli İşletmelerde İş Güvenliği ve İş Yeri Hekimlik Hizmeti Zorunluluğu
2025 yılı itibariyle, az tehlikeli sınıfta yer alan ve 50’den az çalışanı bulunan işletmeler için önemli bir dönüm noktası başlamış bulunuyor. Yeni düzenlemelerle birlikte, bu kapsamdaki işletmeler de İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) hizmetlerinden faydalanmak zorunda. İşverenlerin, iş yeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı istihdam etmesi ya da yetkilendirilmiş ortak sağlık güvenlik birimlerinden (OSGB) hizmet alması gerekiyor. Peki bu zorunluluğun işletmeler için anlamı ne?
Yasal Dayanak
İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na göre, tüm işletmeler çalışanlarının sağlığını ve güvenliğini sağlamakla yükümlüdür. 2023 yılında alınan kararlarla, daha önce istisna sayılan 50’den az çalışanı olan az tehlikeli işletmelerin de bu kapsama dahil edilmesi sağlandı. Bu kararın amacı, iş kazalarının ve meslek hastalıklarının minimuma indirilmesidir.
Az Tehlikeli İşletme Nedir?
İş yerlerinin tehlike sınıfları, işletmenin faaliyet türüne göre belirlenir. Az tehlikeli sınıfta, genellikle büyük fiziksel risk barındırmayan ve daha düşük çalışma riski olan işletmeler yer alır. Örneğin:
- Ofisler,
- Perakende satış mağazaları,
- Restoranlar ve kafeler,
- Oteller,
- Kuaförler.
Bu işletmelerin az tehlikeli kategorisinde olması, risklerin hiç olmadığı anlamına gelmez. Ergonomi, yangın güvenliği, elektriksel riskler ve iş yerinde stres gibi unsurlar bu kapsamda değerlendirilir.
Hizmetlerin Kapsamı
Bu zorunlulukla birlikte, işletmelerin yerine getirmesi gereken başlıca hizmetler şunları kapsar:
- Risk Değerlendirmesi: Her iş yeri, çalışanların karşılaşabileceği riskleri belirlemek ve bu riskleri azaltmak için gerekli önlemleri almak zorundadır.
- Sağlık Gözetimi: İş yeri hekimi tarafından, çalışanların sağlık durumları düzenli olarak izlenir ve gerekli muayeneler yapılır.
- Eğitim: İşletmeler, çalışanlarının iş sağlığı ve güvenliği konusunda farkındalığını artırmak için yıllık eğitim programları düzenlemekle yükümlüdür.
- Acil Durum Planlaması: Yangın, deprem veya benzeri acil durumlar için eylem planları oluşturulmalı ve çalışanlara tatbikatlarla uygulamalı olarak anlatılmalıdır.
Doküman Hazırlama: İş yerinin iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili dokümanlarını hazırlaması ve yasal denetimlere uygun hale getirilmesi gerekir.
Ne Yapmalı?
Az tehlikeli işletmeler, bu yükümlülükleri yerine getirmek için iki temel seçenek arasından birini tercih edebilir:
- OSGB’den Hizmet Alımı: Ortak Sağlık Güvenlik Birimleri, uzman kadrolarıyla bu hizmetleri profesyonel bir şekilde sunar.
- İç Uzman ve Hekim Bulundurma: İşveren, kendi personeli arasından İSG uzmanı veya iş yeri hekimi istihdam edebilir. Ancak bu seçenek, genellikle daha büyük işletmeler için uygundur.
Cezai Yaptırımlar
Kanun kapsamındaki yükümlülüklere uymayan işletmeler için ciddi idari para cezaları söz konusudur. Denetimlerde, iş yeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı ile çalışılmaması durumunda işletmeler binlerce TL’lik cezalara maruz kalabilir.
Bu yeni düzenlemeler, az tehlikeli işletmelerde iş sağlığı ve güvenliğini bir adım daha ileri taşımayı amaçlamaktadır. İşletme sahiplerinin bu zorunluluğu bir maliyet değil, çalışanların güvenli bir ortamda çalışmasına yapılan bir yatırım olarak görmeleri oldukça önemlidir. HSE Denetim olarak, işletmenizin bu süreçlerde yasal gereklilikleri eksiksiz yerine getirmesi için uzman kadromuzla yanınızdayız.
Sorularınız ya da destek talepleriniz için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Nihat KARADENİZ
A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı
Çevre Görevlisi/Bilirkişi